منوی اصلی
Skip Navigation Links
عناوین آخرین مقالات
نظر سنجی
آمار بازدید سایت
آداب سفر
از آنجا كه دين اسلام كامل ترين دين است و به تمام جوانب و مسائل بشری پرداخته است و برای امورات مسلمانان برنامه های گذاشته است، تا شخص مسلمان در هیچ زمان و مکانی احساس خلاء نکند بدین سبب آداب سفر و مسافرت را نیز مورد بررسی قرار داده و برای اینکه یک مسلمان از سفر خود لذت ببرد و بهترین استفاده را از سفرش داشته باشد برای او برنامه هایی در نظر گرفته است که از همه جوانب برای او ارزشمندست . قبل از پرداختن به این موضوع چند خطی را در مورد پیرامون سفر و ماهیت آن توضیح می دهیم: در اصل تمام ما انسان ها در سفریم، سفری که به آخرت ختم می شود و آنجا مقصد ما می باشد و وسیله سفرمان مرگ است که ما را منتقل می کند و این سفر همگان را شامل می شود و استثناء ندارد پس قبل از پرداختن و یاد گرفتن آداب سفر و رفتن به سفر، بهتر است قدری به این فکر کنیم که برای این که سفر آخرتمان خوب باشد چه آدابی را باید رعایت کنیم و چه چیزهای را باید آماده کنیم تا دست خالی به دیدار محبوب نرویم چه بسا غفلت از این سفر مایه شرمساریست پس قبل از پرداختن به آداب مسافرت و سفر در دنیا و مسیرهای آن، به سفر آخرت و آداب آن می پردازیم تا یاد آوری شود برای همگان چون هیچ کس از این سفر استثناء نیست. درحدیثی که از پیامبر صلی الله علیه وسلم توسط سیدنا عمر روایت شده؛ چنین آمده: در دنیا همانند شخصی باش که در شهر و دیاری بیگانه هست و یا مانند کسی که گویا در سفر است زیرا که شخص غریبه و بیگانه همش بدنبال پیدا کردن جا و مقصد اصلی خودش است و به آن مکانی که فعلا در آن است دل نمی بندد و یا شخص مسافر به دنبال رسیدن به مقصدش و تهیه توشه سفرش است. ما نیز که در همانند شخص بیگانه و شخص مسافر هستیم نیامده ایم که بمانیم باید به مقصد اصلی برگردیم و برای آنجا نیز توشه ای را آماده کنیم مبادا در اینجا به غفلت فرو برویم و از مسیر اصلی دور بشویم و به بیراهه برویم پس فقط کافیست به این آیات توجه کنیم تا خاسر و زیانکار نباشیم: «بسم الله الرحمن الرحیم والعصر ان الانسان لفی خسر الا الذین امنوا و عملوالصالحات وتواصوا بالاحق و تواصوا بالصبر قسم به زمان همانا انسان در زیان و ضرر هست اگر ایمان و کار نیک انجام نداده باشد و ندهدو توصیه و دعوت به حق و حقیقت و صبر برآن ندهد!» پس سروران گرامی بنا به گفته الله خود را از چنین خسرانی نجات دهیم و به این حدیث پیامبر توجه کنیم : اتق الله حیثما کنت واتبع السیئة الحسنه تمحها و خالق الناس بخلق حسن : تقوای خدا پیشه کنید هر جا که هستید، و بعد از انجام گناه کار نیکی انجام دهید زیرا که حسنه و کار نیک گناه را پاک میکند و اثر آن را باطل می کند و با مردم خوش رفتار و خوش اخلاق باش ! تعریف سفر : سیر و سفر به معنی حرکت کردن از مبدا به مقصدی جهت هدف های خاص . اهميت : سفر از جمله وسايلي ايست كه انسان را شاداب و مسرور می کند وحتی او را آگاه و فهیم می کند تا جایی که خداوند در قرآن مسلمانان را به سیر و سفر توصیه می کند تا از سفر به دیار کاذبین و ظالمین آگاه شویم که ناسپاسی و نافرمانی چه عاقبتی را به همراه دارد! خداوندمی فرمایند:«قل سیروا فی الارض ثم انظروا کیف کان عاقبه المکذبین و...؛ ای پیامبر به آنان بگو در زمین بگردید و سپس بنگرید که سرنوشت تکذیب کنندگان چگونه شد؟» انواع سفر وجود دارد سفر با هدف و نیت تغییر می کند سفر معصیت ،سفر اجبار،سفر تفریح، سفر های زیارتی، .......این سفر یک سفر با هدف خاص است و دارای بار معنوی نیز می باشد . انواع سفر:سفر های واجب : 1- سفر حج واجب. 2- سفر برای تامین معاش خود و آنهایی که نفقه شان بر عهده اوست. 3-سفر برای تحصیل علم واجب در صورتی که در منطقه خودشان یافت نشود. 2-سفرهای مستحب: 1-سفر زیارت قبر پیامبرصلی الله علیه وسلم 2-سفر برای دیدن دوستان و آشنایان و مناطقی که برای انسان پند آمیز است. 3-سفر جهت دیدن علما و استفاده از محضرشان. و دیگر سفرهایی که منجر به سود و سلامتی است . 3-سفر های حرام: 1-سفر بخاطر فرار از جنگ 2-سفر زن بدون اجازه شوهر یا سرپرستش 3- سفری که با رضایت پدر و مادر در آن نباشد. 4-سفرهایی که منجر به ضرر و انجام کار گناه ختم می شود مانند قتل ،زنا ،و .... 4 . -سفرهای مباح: بقیه سفر های انسان که از جمله موارد بالا نباشد مباح محسوب می شود..... مثلا سفر بخاطر دیدن مسابقه فوتبال و..... شروع سفر: شروع سفر خیلی مهم است که چگونه و با چه ویژگی هایی آغاز شود. الف: هدف و مقصد: در فرهنگ اسلامی بهترین شیوه ی شروع سفر ابتدا مشخص کردن هدف و مقصد از سفر زیرا که انسان مسلمان نباید کاری را بیهوده و بدون هدف انجام و وقت و انرژی خود را بی هدف از دست بدهد بلکه باید از هر حرکت بهترین استفاده را ببرد. توکل: دین مبین اسلام آغاز شروع سفر را با تعیین و هدف و توکل بر خدا بهترین شروع سفر و مسافرت می داند! توکل نیز از جمله چیزهایی است که باعث می شود انسان در تمام سفر در پرتوی خداوند باشد و از خطرات ایمن بماند! دعا: در روایات آماده است که دعایی را در ابتدای سفر بخواند هم برای مرکب و هم برای خود سفر: سه بار الله اکبر بگویید، « سبحان الذی سخرلنا هذا وما کنا له مقرنین وانا الی ربنا لمنقلبون . اللهم انا نسالک فی سفرنا هذا البر و تقوی و من العمل ما ترضی اللهم هون علینا سفرنا هذا واطو عنا بعده اللهم انت الصاحب فی السفر و الخلیفه فی الاهل اللهم انی اعوذبک من وعثاء السفر وکابة المنظر و سوء المنقلب في المال و الاهل.» ودر هنگام برگشت : بگویید: «آیبون، تائبون، عابدون لربنا حامدون» همسفر خوب: تنهایی سفر کردن برای شخص مسلمان پسندیده نیست پس قبل از حرکت برای خود همسفری خوب اتنخاب کند. انتخاب مکان مناسب و زمان مناسب: انتخاب زمان مناسب برای مسافرت و همچنین مکان ایستاد و راه مناسب از لوازم یک سفر خوب است. وسایل مورد نیاز: از جمله توصیه های دیگری که لازم است متذکر شویم سبک سفرکردن است یعنی خود را با حمل وسایل اضافی به زحمت نیندازیم تا از سفر لذت ببریم! این چند نکته از جمله مسایلی بود که در ابتدای شروع سفر متذکر شدیم! اثناي سفر: در اثنای سفر نباید از تقوای خدا غافل بشویم و همواره اورا یاد کنیم و شاهد و ناظر خود بدانیم. چشمان خود را حفظ کنیم! در سفر امکان برخورد با انسان های گوناگون وجود دارد و شاید شیطان ما را به این وا دارد که اینجا که کسی من را نمی شناسد ، پس به گناه مشغولتان کند. خدا را حاضر و ناظر بدانید. زبان خود را حفظ کنیم ! شنیده ایم که زبان سرخ سر سبز را برباد می دهد . اگر در سرزمین غریب و بیگانه چنین امری را رعایت نکنیم به مشکل برمیخوریم، پس با رعایت این امر خود را محبوب خدا و مردمان قرار دهیم!. شکم خود را حفظ کنیم! شکم نیز جزء لوازم خطرناک است اگر کنترل نشود خطر می آفریند و آبروی شما خواهد برد. حجاب خود را حفظ کنیم! حجاب و پوشش نیز امری مهم و حتمی تلقی می شود مبادا فراموش کنیم و خدای نکرده دچار گناه بشویم . * از یاد خدا و خواندن نمازها غافل نمانیم! «الا بذکر الله تطمئن القلوب همانا یاد خدا باعث آرامش دل می شود.» اگر میخواهیم سفری خوش داشته باشیم به یاد خدا باشیم تا آسوده خاطر باشیم. و از همه مهم تر دربین سفر نماز که مهم ترین ارزش است را فراموش نکنیم ، چون نماز ما را در کنترل موارد بالا کمک می کند. فراموشش نکنیم که خسر الدنیا و الآخره می شویم. و یادمان باشد نماز ها را آنگونه که از پیامبر روایت شده بخوانیم؛ یعنی قصر و جمع نماز تا سفر برما سخت نیاید و بهانه ای برا ی ترک نماز نداشته باشیم. در هنگام بازگشت از سفر و اتمام سفر از خداوند سپاس گذاری کنیم بدلیل به سلامت رسیدن از سفر و همچنین بخاطر حفظ و نگهداری و نعمات دیگر . ***لوازم معنوی و مادی سفر: تقوا، همنشین و همسفرخوب، مقصد مشخص، مرکب مطمئن،! *اثرات: سفر آزموده کند مرد را هم از دل براند غم ودرد را زگیتی بدو نیک بنمایدش وز آن گنج دانش بیفزایدش از جمله اثرات سفر و مسافرت می تواند تغییر روحیه انسان باشد زیرا که تغییر محیط در نه تنها در روحیه بلکه در خلق و خوی انسان نیز تاثیر دارد و این باعث می شود برای مدتی هر آنچه را که از دیار دیگر آموخته است و دیده است برا ی خود الگو و منش بداند. مثلا در سفر با دیدن مناظر زیبا بشاش می شود و با دیدن انسان های دیگر خرسند می شود و به زندگی امیدوارش می کند، و از سرگذشت مردمان گذشته با خبر می شود و برایش درس می شود . مثلی معروف وجود دارد که می گویند: دنیا دیدن بهتر از دنیا خوردن است! و این کاملا درست است بله دنیا ببینی فهم و شعور را بالا می برد اما دنیا را بخوری مغرور می شوی و از همه چیز عقب می مانی! *مضرات: مضرات سفر بیشتر به اصل سفر مربوط نمی شود بلکه به رعایت نکردن اصول و قواعد سفر مربوط می شود مثلا اسراف کردن و سفری برای لذت و شهوات و گناه این گونه سفرها نباشند بهتر است زیرا که عمر و مال و جان را ضایع می کند. *توصيه ها: خداوند گرامی مسلمانان و همه انسان ها را به سفر کردن توصیه می کند ، شش بار توصیه به سفر شده اند: «قل سیروا فی الارض ثم انظروا کیف کان عاقبه المکذبین و... ای پیامبر به آنان بگو در زمین بگردید و سپس بنگرید که سرنوشت تکذیب کنندگان چگونه شد؟» توصیه های پیامبرگرامی : پیامبر نیز سخنانی در باره ی سفر دارند که در اینجا به بخشی از آنان می پردازیم:پیامبر گرامی صلی الله علیه وسلم: می فرمایند: *پیامبر دعای آغاز سفر را میخواندند. *سفر قطعه ای از عذاب است: کم خوابی و خورد و خوراک مناسب نیست و هم چنین دوری از اهل، انسان را به سختی وا می دارد. پس هرگاه کار و مقصودتان در سفر تمام شد سریع به کنار خانواده تان برگردید. *خواندن دو رکعت نماز : پیامبر هرگاه از سفر باز می گشتند به مسجد می رفتند و دو رکعت نماز می خواندند. *هرجا که می خواستند در سفر بنشینند این دعا را می خواندند: اعوذ بکلمات الله التامات من شر ما خلق؛ با خواندن این دعا خود را از شر گزندگان در امان قرار می دادند. *هرگاه آخر شب به منزل می رسیدند به خانه نمی رفتند و مزاحم اهل خانه نمی شدند. *همراه و همسفر: پیامبر گرامی صلی الله علیه وسلم می فرمایند: اگر مردم بدانند چه چیزهایی در تنهایی است هیچ وقت در شب تنهایی سفر نمی کردند. *پیامبرگرامی صلی الله علیه وسلم از ادا کردن حق آن چیزهایی که در خدمت ما قرار دارند مانند شتر و همراه،و.. ما را بر حذر می دارد. *پیامبر صلی الله علیه وسلم از خوابیدن در کنار راه نهی می کند .و هرگاه ایشان شب را در سفر استراحت می کردند بر پهلوی راستش می خوابیدند. *توصیه شده از نبی اکرم محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم :که هرگاه در سفر به بلندی رسیدید الله اکبر بگویید و هرگاه به سراشیبی رسیدید سبحان الله بگویید. *بهترين سفر: بهترین سفر سفریست که از این سه مقصد و هدف خارج نباشد: 1-برای تهیه توشه آخرت 2-برای تامین معاش و نیاز زندگی روز مره 3- جهت لذت مباح وتفریح سالم و بدون حرام از جمله سفرهای مورد نظر سفر به مکانهای مذهبی مانند مکه و مدینه است . والسلام
تبلیغات
ورود استاتید
ورود طلاب
لینک های مرتبط