منوی اصلی
Skip Navigation Links
عناوین آخرین مقالات
نظر سنجی
آمار بازدید سایت
آداب مجلس
آداب مجلس از دیدگاه اسلام مجلس محل تجمع افراد مختلف و سلیقه های گوناگون می باشد لذا توجه زیادی را می طلبد، انسان مسلمان باید تمام شرایط و آداب مجلس را بداند و رعایت کند تا بتواند بر بقیه تاثیر بگذارد ، چرا که مجالس محل تلاقی افکار است و نباید گذاشت افکار منفی در انسان رسوخ کند، بلکه از حضور در مجلس استفاده ی کامل و وافی را برده شود. از جمله آداب مجلس و همنشینی: قبل از ورود به مجلس: اجازه گرفتن از اعضای مجلس جهت شرکت در مجلس، این امر خیلی مهم است شاید کسی نخواهد شما در مجلسشان شرکت کنید، پس اول اجازه می گیرید اگر اجازه دادن وارد می شوید و اگر نه برمی گردید بدون این که ناراحت شوید شاید مجلس به شما ربطی نداشته است و در جای که به شما ربطی نداشته باشد نشستن مایه ضرراست پس به خیر شما بوده است خدا را شکر گویید و به کارهای دیگرتان بپردازید. اما اگر ازقبل به مجلس دعوت شده اید این امر نیز خیلی مهم است و شما نباید از آن غافل باشید ابتدا بر هر مسلمانی واجب است که اگر عذری نداشت دعوت برادرش را جهت شرکت در همنشینی و مجلس برادرش بپذیرید، و هدف برگزاری مجلس را از او بپرسد چون رفتن به مجلسی که برای گناه باشد، جایز نیست . ابتدای ورود به مجلس : هر مسلمانی را شایسته است در هنگام ورود به مجلس سلام کند و این در فرهنگ اسلامی نشانه محبت و ادب است چون سلام نام خداوند است سبب برکت در مجلس می شود. پیامبر فرموده اند (افشوا السلام بینکم ) سلام را در بین خود انتشار دهید. زیرا سلام یکی از نام های الله است و سبب برکت مجلس می شود ، وسبب ایجاد رابطه و محبت می شود و این خود از ملازمات مجالس است تا استوار بمانند. حضوری هدفمند : نباید بدون هماهنگی به مجلسی آمد و نباید بی هدف به مجلسی پاگذاشت و همچنین نباید مجلسی را به سُخره گرفت و در اینکه چرا به این مجلس دعوت شده ام هم باید توجه کند و نقش خود را از حضور در مجلس بداند و بنا به بر وظیفه اش انجام وظیفه کند و غافل و بی تفاوت نباشد. خودداری از نشستن در کوچه و بازار: فرد مسلمان از نشستن در کوچه و بازار دوری می کند تا مزاحم دیگران نشود. پیامبر صلى الله علیه و سلم چنین می فرماید: {(إیاکم والجلوسَ على الطرقات) فقالوا: ما لنا بد، إنما هی مجالسنا نتحدث فیها. فقال صلى الله علیه وسلم: (فإذا أبیتم إلا المجالس، فأعطوا الطریق حقها). قالوا: وما حق الطریق؟ قال صلى الله علیه وسلم: (غض البصر، وکف الأذى، ورد السلام، وأمر بالمعروف، ونهی عن المنکر)} معنی: «از نشستن در راهها بپرهیزید.گفتند: یا رسول الله صلی الله علیه و سلم ما چاره ی از این نشستن های مان نداریم که در آن صحبت می کنیم. رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمود: پس هرگاه ناگزیر از نشستن شده اید، حق راه را بدهید.گفتند: حق راه چیست؟فرمود: پوشیدن چشم، خود داری از اذیت و آزار و جواب دادن سلام و امر به کارهای پسندیده و نهی از کارهای بد.» [بخاری] دوری از اماکن شبهه ناک: مسلمان جز برای ضرورت در قهوه خانه ها ننشسته و همچنین به شدت از قمارخانه و شراب فروشی ها دوری کرده و خوب می داند که این گونه اماکن دروازه های شیطان هستند. در اثنای مجلس انسان مومن نباید از رعایت آداب مجلس غافل باشد مانند حفاظت چشم، حفاظت دهان و کلام ، کنترل دست و پا و همچنین حفاظت شکم و حفظ آبروی خود و دیگران .زیرا که فرهنگ اسلامی شایسته نمی داند انسان مسلمان مورد مضحکه و بی حرمتی قرار گیرد و بینشان کدورت و دشمنی ایجاد شود بیشتر ناراحتی در مجالس بوجود می آیند بدلیل رعایت نکردن اصول و آداب مجلس بلکه توصیه اسلام بر این است که بر صله ی رحمتان بیفزایید و مجالس اسلامی و دینی و قرآنی برگذار کنید اگر آداب رعایت نشود کسی در مجالس شرکت نمی کند و این سبب دور شدن افراد از هم می شود . نحوه ی نشستن: انسان مومن و مسلمان شایسته نیست متکبرانه و مغرورانه درمجلس بنشیند یا در جایی بنشیند که درشأن او نیست و شأن بزرگترها و مسن تر هاست و یا قبلا کسی آنجا نشسته است ونباید اورا از آنجا بلند کند و بگوید من اینجا می نشینم . سعی کند متواضعانه بنشیند، و به صورت دو زانو بنشیند و از پا دراز کردن در در جلوی بزرگان مجلس پرهیز کند. نوع پوشش:پوشش مناسب و رعایت حجاب هم در لباس پوشیدن و هم در سخن گفتن در مجلس ضروری است هر لباسی در خور مجلس نیست بلکه سبب ضعف در شخصیت می شود ، تمیزو مناسب باشد، کثیف ، کوتاه و تنگ و پاره نباشد، رنگی نامناسب نیز نداشته باشد ، در سخن گفتن نباید از هر جمله ای استفاده کند اگر زن هست باید صدایش را نازک نکند و اگر مرد هست نباید الفاظ رکیک و زننده بگوید. نحوه ی سخن گفتن: کلام کوتاه و مستدل : اسلام همیشه تاکیدش به مبلغان این بوده برای تاثیر گذاری باید کلامتان کوتاه و بادلیل باشد مگر نه فقط خودتان را خسته کرده اید پیامبر گرامی اسلام می فرمایند: (خیر الکلام من دل و قل) بهترین کلام کلامی است که بادلیل و کوتاه باشد تا شنودن گان خسته و ملول نشوند. شاعر نیز می فرماید: کم گوی و گزیده گوی تا زه اند مثل تو جهان شود پر یعنی اگر میخواهی در جهان عزیز شوی کم سخن بگو و آن سخن را سنجیده بگو تا جهانی به تو مفتخر شود. عدم غیبت: مجالس جایی هست که بعضی حضور دارند و بعضی حضور ندارند، وحضار داری افکار و سلیقه های متنوعی مباشند نباید در مجلس عیب کسی را بگوییم و او را تمسخر کنیم تا مورد تحقیر قرار گیرد و این در خور شأن مومن و مسلمان نیست، چون مومنان و مسلمانان همه باهم برابر و برادرند مگر در تقوا پس در این امر دقت فراوان شوند. چون خون مسلمان، آبروی مسلمان و مال مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است. راستگویی و عدم دروغ :سخن پیامبر گرامی می فرمایند: (قل خیرا او لیصمت) (حرف خوب بزن یا اینکه سکوت کن) صداقت و راستگویی درهر جایی سرلوحه و راهگشای مسائل است نباید آن در مجالس فراموش کرد و هر آنچه را برزبان و ذهنمان می رسد باز گو کنیم. برمسلمان شایسته است تا سنجیده سخن بگوید و از دروغ پرهیز کند اگر سخن خوبی دارد بگوید مگر نه سکوت بهتر از یاوه گویی است چون دروغ سبب کَسر شخصیت و شأن می شود. و کسی به او اعتماد نمی کند سبب طرد از جامعه می شود. از جمله آداب دیگر مجلس : تجمع و همنشینی بخاطر خدا باشد و از پرداختن به گناه و مسائلی که به گناه ختم می شود دوری شود مانند: دوری از توطئه: مثلا در مجلسی حضور پیدا کردید تا برای شخصی و ضرر به نقشه بکشید ویا در مجلس نگذارید شخص نظرش رای پیدا کند سبب تضعیفش بر بیاییم. رعایت امانت و پرهیز از خیانت: مسلمان سرِّ مجلسی را که ترک می گوید محفوظ نگه داشته و از آنچه گفته شده سخنی بر زبان نمی آورد. چرا که سخنان آن مجلس نزد او امانت به شمار می روند. پیامبر صلى الله علیه و سلم این موضوع را چنین بیان می فرماید: (إذا حدَّث الرجل بحدیثٍ، ثم التفت، فهی أمانة)یعنی: « وقتی فرد سخنی بیان نموده و روی برگرداند، دیگر آن سخن امانت است.» [ابوداود و ترمذی و حمد] این حدیث پیامبر بیانگراین است که افرادی که درمجلس حضور دارند این حق را در قبال برادرانشان رعایت کنند که هر چیزی دیده اند و شنیده اند و در مجلس مطرح شده به بیرون نبرند و پخش نکنند. گوش دادن به سخنان همنشینان: بهترین نوع رفتار و تعامل و برای ایجاد محبت گوش دادن به حرف شخص مقابل است و بسیار برایش گرامی می شوی وقتی بداند و بفهمد شما در این مسئله دارید به سخنانش گوش می دهید و در حرفش نمی پرید . پرهیز از تک محوری و خود رأیی: نباید توقع داشته باشیم حتما رای و نظرمان بر بقیه تحمیل و یا چیره شود بلکه باید بهترین رای را انتخاب و به آن عمل شود. بشاش بودن و خوش رو بودن:پیامبر گرامی اسلام مسلمانان را به این امر تشویق کرده اند و گفته اند اینکار صدقه است و نباید آن راکوچک شماریم چون از جمله لوازم ارتباطی است . هرگاه کسی از بیرون وارد مجلس شد جا را برایش باز کنیم تا بنشیند خداوند متعال در این باره آیاتی ذکر می کند که هرگاه درمجلسی حضور داشتید جایتان را برای برادرتان بگشایید تا او نیز درکنارتان بنشیند و از بِخالت و تکبر بپرهیزید. کسی را از جایش بلند نکنیم! نباید توقع داشته باشیم که حتما در یک جای مشخص بنشینیم بلکه هرجا که میسّر شد بنشینیم و یا اگر کسی در جای نشسته بود از قبل نباید او را بلند کنیم و خودمان بنشینیم . خداوند متعال می فرماید: {یا أیها الذین آمنوا إذا قیل لکم تفسحوا فی المجالس فافسحوا یفسح الله لکم} [مجادله: ۱۱] یعنی: «اى کسانى که ایمان آورده‏اید چون به شما گفته شود در مجالس جاى باز کنید پس جاى باز کنید تا خدا براى شما گشایش حاصل کند.» و پیامبر صلى الله علیه و سلم نیز می فرماید: (خیر المجالس أوسعها) یعنی: « بهترین مجلس ها فراخ ترین آنها است.» [ابوداود و احمد] کسی را تحقیر نکنیم!: و از همه مهم تر نباید مجلس را به سُخره و صاحب مجلس و اعضا را مورد تحقیر و تمسخر قرار دهیم ، تحقیر وکوچک شمردن شخص از اخلاقیات متکبران است سبب کور دلی می شود در فرهنگ اسلامی جایی ندارد پس عزیزان بر حذر باشید.وهمچنین سخن و کار کسی را نیز کوچک نشمارید چون این هم خطاست.پیامبر عظیم الشان اسلام صلی الله علیه وسلم می فرمایند: لاتحقرن من المعروف شیئا. پرهیز از تعریف وغلو!: از اینکه کسی را یا چیزی در مجلس تعریف بیش از حد کنیم بپرهیزیم زیرا سبب ضایع شدن شخصیت می شود . اگر از خودمان تعریف کنیم افراد نسبت به ما بی اعتماد می شوند و عدم اعتماد ، عدم اعتبار را می رساند.اگر هم از کسی دیگر تعریف کنیم نیز سبب تحقیر آن شخص خواهیم شد، زیرا شاید آن قدر ما میگوییم نباشد و سبب غرور و سبب تحقیر بین بقیه شویم. اتمام مجلس: همان طور که هر چیزی یه ابتدا و انتهای خوبی دارد شایسته است در فرهنگ اسلامی هم چنین چیزی در مجالس رعایت شود و در آخر مجلس دعا شود آخرین کلام هم یکی از نامهای الله باشد السلام علیکم و رحمة الله و برکاته این عمل سبب برکت در مجلس می شود . پیامبر صلى الله علیه و سلم می فرماید: (إذا انتهى أحدکم إلى المجلس فلیسلِّم، فإذا أراد أن یقوم فلیسلِّم؛ فلیست الأولى بأحق من الآخرة) یعنی: « هرگاه یکی از شما به مجلسی برسد، باید سلام کند و هرگاه قصد کند که برخیزد، باید سلام کند، زیرا سلام اولی از دومی سزاوارتر نیست.» [ابوداود و ترمذی) دعای که کفاره ی مجلس است : انسان مسلمان پیوسته در نشست و برخاست خویش ذکر و یاد پروردگارش را می گوید. پیامبر صلى الله علیه و سلم می فرماید: (ما من قوم یقومون من مجلس لا یذکرون الله فیه إلا قاموا عن مثل جِیفة حمار، وکان لهم حسرة) یعنی: « هیچ گروهی نیست که از مجلسی بر می خیزند که در آن خدا را یاد نمی کنند، جز مانند آنکه گوئی از روی نعش الاغی برخاسته اند و برای شان حسرت و افسوس می ماند.» [ابوداود] همچنین فرد مسلمان در پایان مجلس آن را با دعای کفاره ی مجلس خاتمه می دهد. همانطور که پیامبر صلى الله علیه و سلم ما را بدان رهنمون گشته و فرموده اند: (کفَّارة المجالس أن یقول العبد: سبحانک اللهم وبحمدک أشهد أن لا إله إلا أنت أستغفرک وأتوب إلیک) معنی : «کفاره ی مجلس آن است که بنده بگوید: سبحانک اللهم… یعنی پاکیست ترا بار خدایا! و ترا می ستایم. بار خدایا مرا بیامرز.» [احمد] وازجمله ادعیه دیگر: و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین سبحان ربک رب العزة عما یصفون وسلام علی المرسلین و الحمدلله رب العالمین. وجملاتی مانند ( فی امان الله ) (درپناه خداوند) اینها سبب ایجاد علاقه و خیر بین افراد می شود.
تبلیغات
ورود استاتید
ورود طلاب
لینک های مرتبط