منوی اصلی
Skip Navigation Links
عناوین آخرین مقالات
نظر سنجی
آمار بازدید سایت
روابط زن وشوهر
بسم الله الرحمن الرحیم موضوع: رابطه ی زن وشوهردرپرتوقرآن وسنت ان الحمدلله نحمده ونستعینه ونستغفره ونعوذبالله من شرورانفسنا ومن سیّئات اعمالنا، من یهده الله فلامضل له ومن یضلله فلاهادی له وأشهد أن لاإله إلّاالله وأشهد أنّ محمد رسول الله أمّا بعد: یکی ازمباحثی که بسیار مهم است ونقش بسزایی را در تشکیل خانواده وجامعه دارد، دوجنس زن ومرد است.لذا رابطه ی زن ومرد در جامعه هم می تواند باعث ایجاد یک جامعه ی پویا وسالم در آینده شود وهم می تواند این رابطه باعث تخریب آینده ی یک جامعه شود. از این رو تصمیم گرفتیم که سیری درقرآن وسنت داشته باشیم، تا ببینیم قرآن وسنت رسول الله علیه الصلاة والسلام این روابط را چگونه ارزیابی می کنند.یکی ازآن دسته روابطی که درآینده باعث ایجاد مشکلات زیادی درجامعه می شود همان رابطه ی دوست پسری ودوست دختری است. که این ارتباط دربیشتراوقات نهایتاً تبدیل به یک ارتباط نامشروع می شود. لذا خداوند سبحانه وتعالی این موضوع را صراحتاً درآیه ی بیست وپنج(25) سوره ی نساء ذکرمی کند وازآن نهی می کند. قال الله تبارک وتعالی:ومَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلًا أَن يَنكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُم بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ فَانكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنكُمْ وَأَن تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَّكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿٢٥﴾«و آنها که توانایی ازدواج با زنان (آزاد) پاکدامن باایمان را ندارند، می‌توانند با زنان پاکدامن از بردگان باایمانی که در اختیار دارید ازدواج کنند -خدا به ایمان شما آگاه‌تر است؛ و همگی اعضای یک پیکرید- آنها را با اجازه صاحبان آنان تزویج نمایید، و مهرشان را به خودشان بدهید؛ به شرط آنکه پاکدامن باشند، نه بطور آشکار مرتکب زنا شوند، و نه دوست پنهانی بگیرند. و در صورتی که «محصنه» باشند و مرتکب عمل منافی عفت شوند، نصف مجازات زنان آزاد را خواهند داشت. این (اجازه ازدواج با کنیزان) برای کسانی از شماست که بترسند (از نظر غریزه جنسی) به زحمت بیفتند؛ و (با این حال نیز) خودداری (از ازدواج با آنان) برای شما بهتر است. و خداوند، آمرزنده و مهربان است. » توضیح : دراین آیه الله متعال اشاره به ازدواج مرد آزاد با کنیزدارد اما با شرایط واحکام خاص که خداوند در آیه به آنها اشاره کرده است.اما آنچه که دراینجا حائزاهمیت ومحل شاهد موضوع ماست این عبارت است(وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ) به این معنی که کنیزان دارای دوست ازجنس مخالف نباشند.لذا با تمام احتیاط می توانیم به این موضوع پی ببریم که مقوله ی دوست پسری دوست دختری ازدیدگاه شریعت نامشروع ومردود می باشد.قبل از ازدواج خداوند متعال توصیه هایی می کند که رعایت وبه کارگیری این توصیه ها سبب پویایی زندگی وداشتن یک جامعه ی خوب می شود،که آیه ی 221سوره بقره گویای این موضوع می باشد.(ولَا تَنكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّىٰ يُؤْمِنَّ وَلَأَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّن مُّشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلَا تُنكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّىٰ يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّن مُّشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَٰئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِوَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ )﴿٢٢١﴾«و با زنان مشرک و بت‌پرست، تا ایمان نیاورده‌اند، ازدواج نکنید! (اگر چه جز به ازدواج با کنیزان، دسترسی نداشته باشید؛ زیرا) کنیز باایمان، از زن آزاد بت‌پرست، بهتر است؛ هر چند (زیبایی، یا ثروت، یا موقعیت او) شما را به شگفتی آورد. و زنان خود را به ازدواج مردان بت‌پرست، تا ایمان نیاورده‌اند، در نیاورید! (اگر چه ناچار شوید آنها را به همسری غلامان باایمان درآورید؛ زیرا) یک غلام باایمان، از یک مرد آزاد بت‌پرست، بهتر است؛ هر چند (مال و موقعیت و زیبایی او،) شما را به شگفتی آورد. آنها دعوت به سوی آتش می‌کنند؛ و خدا دعوت به بهشت و آمرزش به فرمان خود می‌نماید، و آیات خویش را برای مردم روشن می‌سازد؛ شاید متذکر شوند. توضیح: دراین آیه شریفه همانطورکه مشاهده می کنیم یکی ازمهمترین ملاک ها وتوصیه هایی که خداوندمتعال دارد ازدواج مرد با زنی هست که دیندارومومنه باشد،وحتی برعکس زن نیزبایستی با مردی ازدواج کند که متدین ودیندار باشد، وعلت این تاکید فقط وفقط برمی گردد به نگاهی که شرع به آینده ی این ازدواج دارد. همچنین در سنت رسول الله علیه الصلاة والسلام نیزتوصیه هایی در این رابطه (قبل از ازدواج ) شده است. حدیث عبدالله بن عمروبن العاص رضی الله عنهما أن النبی علیه الصلاة والسلام قال: « الدُّنْيَا مَتَاعٌ، وَخَيْرُ مَتَاعِ الدُّنْيَا الْمَرْأَةُ الصَّالِحَةُ » (شرح ریاض الصالحین ابن عثیمین/باب الوصیة بالنساء/ص136) رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند:دنیا کالایی است وبهترین کالای دنیوی همسرصالح است.یعنی اینکه دنیا کالاهای زیادی دارد که این کالاها یا انسان را به سر منزل مقصود می رساند یا او را ناامید وخسران دیده می کند. در اینجا می توانیم به این حدیث نیزاشاره کنیم که رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند:(الدنیا مزرعة الآخرة فمن زرع خیرا حصدغبطة ومن زرع شرّاً حصد ندامة) معنی: دنیا محل کشتگاه آخرت است هرکه بذر نیکی بکارد شادمانی آخرت درومی کند وهرکه دانه بدی کاشت حاصلش ندامت وپشیمانی است.حتی درحدیثی دیگرازرسول الله صلی الله علیه وسلم داریم که ایشان اشاره به این موضوع می کنند، که با زن به خاطرچهارچیزبا اوازدواج کرده می شود:1. به خاطرمال او2. به خاطرحسب ونسب او3. به خاطرجمال وزیبایی 4. به خاطردین .(همان منبع )ویکی دیگرازتوصیه های شرع قبل ازازدواج که روی آن تأکید شده است مسأله ی هم کفء بودن هست. شاید کم وبیش سراغ داشته باشیم که گوشه ای از طلاق ها به این موضوع برمیگردد.اگردراین مورد برگردیم به سیرت رسول الله علیه الصلاة والسلام به قضیه ی زید بن حارثه رضی الله عنه که فرزند خوانده رسول الله بود، با زینب دخترجحش برخورد خواهیم کرد، که زید به خاطرکج خلقی های اوهمیشه ازاوبه رسول الله شکایت میکرد. ونهایتا زید مجبورشد تا زینب را طلاق دهد، وعلت این رویداد چیزی جزعدم هم کفء بودن نبود. پس هم کفء بودن می تواند تأثیربسزایی در زندگی زوجین داشته باشد، لذا شایسته است که زوجین قبل از ازدواج وتشکیل خانواده به این موضوع توجه ویژه ای داشته باشند. برمی گردیم به قرآن، در سوره روم آیه ی 21 میبینیم که الله متعال زن را مایه ی آرامش مرد یاد می کند، وازعبارت (لتسکنوا الیها) استفاده می کند. لذا به نص صریح قرآن به این موضوع پی می بریم که زن می تواند آرامش روحی وروانی را برای مرد وبهتربگوییم کانون خانواده به ارمغان آورد، ودر مقابل زن نیز توان برهم زدن این آرامش را دارد. ونیزخدواند متعال زن را مقرون به زمانهایی قرارداده است که این زمانها نیزمایه ی آرامش روح وجسم انسان می باشد. لذا خداوند می فرماید:(( وَمِن رَّحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ))﴿٧٣/قصص﴾ [و از رحمت اوست که برای شما شب و روز قرار داد تا هم در آن آرامش داشته باشید و هم برای بهره‌گیری از فضل خدا تلاش کنید، و شاید شکر نعمت او را بجا آورید.] با همه ی اینها زمانی که پسرودخترجوان فرد مورد علاقه ی خود را انتخاب کردند وپیوند مبارک ازدواج بین آن دو رخ داد، ازهمان ابتدا هردووظایفی را نسبت به همدیگردارند که هردوی آنها درحد توان موظف به انجام آن هستند. انجام این وظایف که به اصطلاح (وظایف زناشویی) نام دارد، به زندگی طعم وشیرینی خاصی می دهد. در این باره نگاهی اجمالی به سنت رسول الله علیه الصلاة والسلام می اندازیم تا با این وظایف بیشترآشنا شویم.درخطبه حجة الوداع رسول الله علیه الصلاة والسلام به حقوق مردوزن نیزاشاره کرده است ولذا درمی یابیم که این موضوع یک موضوع بسیارمهم هست که رسول الله علیه الصلاة والسلام به راحتی ازآن گذرنکرده است.لذا رسول الله علیه الصلاة والسلام این حقوق را اینگونه بیان می کند؛ ( أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا، وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا، فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ، وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ، أَلَا وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّ) «رواه الترمذی وقال حدیث حسن صحیح/همان منبع» وقتی که با دقت به این حدیث نگاه می کنیم، می بینیم که رسول الله علیه الصلاة والسلام عادلانه این حقوق را درمحیط خانه وخانواده بیان می کند،این حقوق عبارتنداز: 1. حقوق مرد برزن: زن حافظ حریم خانواده باشد. 2. حقوق زن برمرد: مرد در مقابل موظف به پرداخت نفقه است، که نفقه شامل پوشاک،غذا،مسکن وغیره است. وحقوق دیگرکه برشمردن آن را دراین مقاله نداریم. درعالم روابط زناشویی بعضی اختلافات کوچکی درمیان زن وشوهرپیش می آید، که این اختلافات باعث می شود تا زن دریک مدت زمان کوتاهی ازشوهرخود مثل قبل اطاعت نکند یا برعکس حتی مرد هم ممکن است دراثرهمین اختلافات درپرداخت نفقه به زن خود کوتاهی کند. لذا برای پایان دادن این اختلافات جزئی باید چاره ای اندیشید که چاره ی این کاررا خداوند در قرآن بیان کرده است که دروهله ی اول آن را برعهده مرد قرارداده است ودروهله ی دوم آن را ارجاع داده است به بزرگان آن خانواده، لذا الله متعال درقرآن کریم درآیات 34و35 سوره ی نساء به این امراشاره می کند.(الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ اَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا )﴿٣٤﴾ (مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، بخاطر برتریهایی که خداوند (از نظر نظام اجتماع) برای بعضی نسبت به بعضی دیگر قرار داده است، و بخاطر انفاقهایی که از اموالشان (در مورد زنان) می‌کنند. و زنان صالح، زنانی هستند که متواضعند، و در غیاب (همسر خود،) اسرار و حقوق او را، در مقابل حقوقی که خدا برای آنان قرار داده، حفظ می‌کنند. و (امّا) آن دسته از زنان را که از سرکشی و مخالفتشان بیم دارید، پند و اندرز دهید! (و اگر مؤثر واقع نشد،) در بستر از آنها دوری نمایید! و (اگر هیچ راهی جز شدت عمل، برای وادار کردن آنها به انجام وظایفشان نبود،) آنها را تنبیه کنید! و اگر از شما پیروی کردند، راهی برای تعدّی بر آنها نجویید! (بدانید) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است. (و قدرت او، بالاترین قدرتهاست.)) (وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا) ﴿٣٥﴾(و اگر از جدایی و شکاف میان آن دو (همسر) بیم داشته باشید، یک داور از خانواده شوهر، و یک داور از خانواده زن انتخاب کنید (تا به کار آنان رسیدگی کنند). اگر این دو داور، تصمیم به اصلاح داشته باشند، خداوند به توافق آنها کمک می‌کند؛ زیرا خداوند، دانا و آگاه است (و از نیات همه، با خبر است)). درآیه ی 34 میبینیم که درصورت نشوزت ونافرماني همسر، دروهله ی اول الله متعال راهکارهایی را برای حل این موضوع درجلوی پای مرد میگذارد. بعضی اوقات این اختلافات آنقدرشدت پیدا می کند که نیازهست بزرگان قوم ازهردوطرف مداخله مثبت وبه دورازطرفداری به این اختلافات پایان دهند که این دروهله ی دوم می باشد وآیه 35 گویای این موضوع می باشد.حال گاهی اوقات (همانطورکه اشاره شد) مردسرناسازگاری را دارد، این حالت را نیزالله متعال درآیه ی 128 سوره نساء همراه با راه چاره بیان می کند.( وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِن بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَن يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا وَالصُّلْحُ خَيْرٌوَأُحْضِرَتِ الْأَنفُسُ الشُّحَّ وَإِن تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا )﴿١٢٨﴾ و اگر زنی، از طغیان و سرکشی یا اعراضِ شوهرش، بیم داشته باشد، مانعی ندارد با هم صلح کنند (و زن یا مرد، از پاره‌ای از حقوق خود، بخاطر صلح، صرف نظر نماید.) و صلح، بهتر است؛ اگر چه مردم (طبق غریزه حبّ ذات، در این گونه موارد) بخل می‌ورزند. و اگر نیکی کنید و پرهیزگاری پیشه سازید (و بخاطر صلح، گذشت نمایید)، خداوند به آنچه انجام می‌دهید، آگاه است (و پاداش شایسته به شما خواهد داد). آنچه که مستفاد ازاین موضوع هست این می تواند باشد که زوجین قبل ازهرچیزبایستی فردمورد علاقه ی خود را انتخاب کنند، وطبیعتا برای برگزیدن یک همسرخوب نیازمند ویژگی های خوب هست که این ویژگی ها باید درهردوطرف باشد.ودرآخراینکه زوجین، درروابط زناشویی خود به هنگام مواجه شدن با اختلافات درون خانوادگی باید خردمندانه با آن برخورد کنند تا بعضا این اختلاف بزرگترنگردد.وتنها راه حل برای التیام بخشیدن به این اختلافات، نگاه گردن به قرآن وسنت می باشد، چون که به قطع راه حل اختلاف درآنها وجوددارد. منصورمنوچهری
تبلیغات
ورود استاتید
ورود طلاب
لینک های مرتبط