منوی اصلی
Skip Navigation Links
عناوین آخرین مقالات
نظر سنجی
آمار بازدید سایت
تحریم ظلم
باب تحریم ظلم: درس امروز درمورد «حرام بودن ظلم وامر به ادای حقوق ستمدیدگان» است. درآغاز این درس لازم است معنی ومفهوم کلمه ظلم را بشناسیم. کلمه ظلم دو معنی دارد: یکی به معنای تاریکی است ودیگری به معنای قرار دادن چیزی در غیر از جایگاه خود. ارتباط این دو معنی با هم به این صورت است: همانطور که شخص در تاریکی چیزی را نمی‌بیند در حال ستم کردن هم مثل اینکه در تاریکی فرو رفته، نمی‌تواند درک حقیقت کند و بطور کلی می‌توان گفت ظلم به معنای ستم و گذاشتن چیزی در غیر محل آن است. ظلم در نگاه شرع: ظلم وستم در نگاه شرع بر دوگونه است: 1 ــ ظلم در رابطه با حقوق الله متعال 2ـ ظلم وستم به حقوق بندگان خدا بزرگترین ظلم در رابطه با حقوق الهی، شرک ورزیدن به پروردگار یکتاست. زیرا خداوند در قرآن کریم در این باره می فرماید.( إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ)(لقمان/13) و در حدیث صحیح آمده است که عبدلله بن مسعود از پیامبر صلی الله علیه وسلم پرسیدند بزرگترین گناه چیست؟ فرمودند: «أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ» {صحیح بخاری} يعني: شريك قرار دادن براي الله، در حالي كه الله آفريننده توست. پس از شرک، گناهان کبیره وسپس گناهان صغیره در ردیف ظلم وستم قرار دارند. از قبیل: مراعات نکردن حدود الهی، دوستی با دشمنان دین خدا، ربا خواری، به قتل رساندن دیگران، دشنام و فحش دادن، غیبت کردن، تصرف کردن مال ‏غیر به ناحق و یا غیر اینها از کردار یا گفتاری که باعث اذیت دیگری شود. بنابر این، ظالم به کسى می‌گویند که خود را به سپاس‌گزارى از نعمت‌هاى بی‌شمار الهى و مراعات تکالیف شرعى ملزم نمی‌داند و در برابر توانایی‌ها و استعدادهایش مسئولیتى‏ احساس نمی‌کند و از سویى حقوق دیگران را نیز پایمال می‌کند. مذمت ظلم در کتاب خدا وسنت رسول الله صلی الله علیه وسلم: در مورد پرهیز از ستمکاری ومذمت آن، آیات واحادیث صحیح زیادی داریم ،كه در اين درس به برخي از آنها اشاره می کنیم. 1ــ (مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلَا شَفِيعٍ يُطَاعُ)(غافر/18) يعني: روز قیامت ، ستمگران هیچ دوست وپشتیبانی نخواهند داشت که آنها را از عذاب الهی نجات دهد وهیچ کس را نمی یابند که برای آنها شفاعت کند وشفاعتش پذیرفته شود . آنجاست که هرظالمی گرفتار ظلم وستم خود خواهد بود. 2ــ (وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ )(بقره /270) يعني در روز قيامت كسي نمي يابند كه به آنها كمك كند وآنها را از عذاب الهي نجات دهد. و رسول الله صلي الله عليه وسلم مي فرمايد: 3ــ(اتَقُوا الظُلمَ فَإنَّ الظُلمَ ظُلماتٌ يَوم القِيامَةِ، واتَقُوا الشُحَّ فَإنَّ الشُحَّ أَهلكَ مَن كَان قَبلَكُم، وحَملَهُم عَلى أنْ سَفَكُوا دِماءَهُم، واستَحَلُوا مَحارِمَهُم) {صحیح مسلم} يعني: از ظلم وستم بپرهیزید، زیرا ظلم وستم ، تاریکی های فراوانی را در روز قیامت ، در پی خواهد داشت. واز بخل دوری کنید، زیرا امت های پیش از شما را به هلاکت ونابودی رساند وآنان را بر آن داشت که خون یکدیگر را بریزند وحرمت ناموس واموال وآبروی یکدیگر را بشکنند. شرح حدیث: در این حدیث رسول الله( صلی الله علیه وسلم) فرمود: از ظلم وستم بپرهیزید، یعنی: به هیچ کس ستم روا مدارید نه به خود ونه به دیگران.زیرا ظلم وستم سبب تاریکی های فراوانی در روز قیامت می گردد. روز قیامت، تاریک خواهد بود وروشنایی و نوری در آنجا یافت نمی شود، مگر برای کسی که الله بخواهد. لذا کسی که الله برای او روشنایی قرار ندهد .خودش هیچ نوری نخواهد داشت. البته کسی که مسلمان است متناسب با درجه اسلامش، نور و روشنایی خواهد داشت ولی اگر ستم¬کار باشد. به اندازه¬ی ظلم وستمی که مرتکب شده است از روشنایی ونور او کاسته می شود. از جمله موارد ستمکاری در جامعه امروز ما، تأخیر در پرداخت بدهی برای کسانی که توانایی ادای قرض خود را دارند، می¬باشد. زیرا رسول الله( صلی الله علیه وسلم) در حدیثی فرمود: «مَطْلُ الغَنِيِّ ظُلْمٌ» {صحیح مسلم} يعني: تأخیر کردن فرد ثروتمند در ادای بدهی اش ظلم است. متأسفانه امروزه برخی از افراد بدهکار، با وجودی که توانایی پرداخت بدهی خود را دارند، اما درپرداخت آن تأخیر می کنند وچون طلبکار مال خود را مطالبه می کند، می گویند:فردا بیا و چون فردای آن روز برای دریافت طلب خویش می آید.بازهم می گویند: برو فردا و یا پس فردا بیا. وبدین صورت پرداخت بدهی خود را به تأخیر می اندازند. لذا باید بدانند که این کار ظلم است وآنان را در روز قیامت به تاریکی های زیادی گرفتار خواهد کرد. در ادامه حدیث پیامبر فرمود: واز حرص وطمع ثروت اندوزی دوری کنید زیرا بخل وآزمندی گذشتکان شما را به نابودی وهلاکت کشاند. آزمندی وبخل، انسان را بر آن می دارد که از هر طریقی که شده، حلال باشد یا حرام، ثروت جمع کند. بنابراین پیامبر هشدار داده که این کار باعث شده که امتهای قبل از شما خون همدیگر رابریزند وحرمت ناموس وآبروی هم را پایمال کنند.چرا که انسان بخیل وآزمند اگر به طمع خویش نرسد به هر کاری حتی قتل وآدم کشی دست می زند. ممکن است از دیوار خانه مردم بالا برود، راهزنی کند، سرگردنه را بگیرد تا اموال مردم را به تاراج بگیرد. از این رو رسول الله( صلی الله علیه وسلم) امتش را از ظلم وبخل وآزمندی برحذر داشته است. خداوند متعال می فرماید: وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (حشر/9) يعني: وكساني رستگارند که از بخل وآز نفس خود را مصون نمایند. این آیه بیانگر این است که اگر کسی در دام طمع وحرص وآز گرفتار شود نجات نمی یابد وکسی اهل نجات است که الله متعال او را از حرص وآز مصون دارد. احادیث دیگر در باب تحریم ظلم وادای حق به صاحب آن: عَنْ خَوْلَةَ الأَنْصَارِيَّةِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: «إِنَّ رِجَالًا يَتَخَوَّضُونَ فِي مَالِ اللَّهِ بِغَيْرِ حَقٍّ، فَلَهُمُ النَّارُ يَوْمَ القِيَامَةِ» رواه البخاري. از خوله بنت عامر انصاري که همسر حمزه رضي الله عنه بود، روايت شده که گفت: از رسول الله صلي الله عليه وسلم شنيدم که مي فرمودند: همانا مرداني وجود دارند که در مال خدا بناحق تصرف مي کنند، پس براي شان در روز قيامت آتش دوزخ است. وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لِأَخِيهِ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَيْءٍ، فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ اليَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ» (رواه البخاري). ابوهريره رضي الله عنه از پيامبرــ صلي الله عليه وسلم ــ روايت كرده است که فرمود: هركس ظلمی به برادرش نموده، خواه به آبروی او لطمه زده، یا هر حق دیگری از او پایمال کرده است همین امروز وقبل از فرا رسیدن روزی که درهم ودیناری وجود ندارد، از او حلالیت بخواهد. اگر عمل صالحي داشته باشد،(روزقیامت) به اندازه¬ی ظلمش از او گرفته می-شود،(وبه حساب کسی که به اوظلم نموده، منظور می¬گردد) و اگر عمل نيک نداشته باشد، از گناهان مظلوم کم می کنند وبر دوش ظالم می گذارند. از این حدیث فهمیده می شود که انسان باید هرچه سریع¬تر، از کسانی که به آنها ستم کرده است، حلالیت بطلبد، فرقی نمی¬کند که آنها از این ستم باخبر باشند یا نباشند. تا اینکه در روزقیامت با از دست دادن اعمال صالحش زیانمند نشود. در پایان از الله متعال خواهانیم که ما را در پناه خویش محفوظ بفرماید. وما را از ظلم وستم به خود ودیگران واز ظلم ظالمان مصون بگرداند. آمین والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته محمدصالح کریمی
تبلیغات
ورود استاتید
ورود طلاب
لینک های مرتبط